ATIK BİTKİSEL YAĞLARIN GERİ KAZANIMI VE ALTERNATİF YAKIT ÜRETİMİ

BÜYÜK KOLEJ “ULUSAL SORUMLULUK PROJESİ”

ATIK BİTKİSEL YAĞLARIN GERİ KAZANIMI ve ALTERNATİF YAKIT ÜRETİMİ

Büyük Kolej Lise Fen Bilimleri Zümresi ve Genç Çevreciler Kulübü öğrencileri 2006-2007 öğretim yılından beri “Bitkisel Atık Yağların Geri Kazanımı-Recycling of Fried Oils” konulu projeyi yürütmektedir.

Lise Fen Bilimleri Zümresi rehberliğinde Neva Erişen, Ece Cambazoğlu ve Aybüke Bezci adlı öğrencilerimizin hazırladığı bu proje 2008-2009 eğitim öğretim yılında Çevre ve Orman Bakanlığı, TEMA Vakfı, Albiyobir ortaklığıyla Ulusal Sorumluluk Projesine dönüştürülmüştür. Projemiz 2009 yılında Volvo Adventure Çevre Projesi yarışmasında Türkiye 1.si Dünya 4. sü olmuştur. Bu proje halen yürütülmektedir.

Proje Konusu Hakkında Giriş :

–      1 litre atık yağ 1 milyon litre yer altı suyunu kullanılamaz hale getirmektedir.

–      Lavabolara dökülen atık yağlar, kanalizasyona karışarak şehrin altyapısını bozmaktadır.

–      Tekrar tekrar kızartmalarda kullanılan yağlarda toksik madde oranı yükselmekte ve gıdada kullanıldığında insan sağlığına zarar vermekte, kanserojen etki göstermektedir.

–      Atık yağlar belli işlemlerden geçtikten sonra geri dönüşüm sonucu biyodizel türü yakıt olabilmektedir.

Projenin Amacı ve Kapsamı

  1. Tekrar tekrar kızartmalarda kullanılan ve toksik madde oranı yükselen yağların besin zincirinden çekerek insanların bundan zarar görmesini önlemek,
  2. Artık gıda zincirinde kullanılamayacak durumda olan bu yağların kanalizasyona dökülmesini önlemek ve ilgili merkezlere göndererek geri dönüşümünü sağlayarak alternatif yakıt üretmek ,
  3. Atık bitkisel yağların biyodizel gibi yenilenebilir, temiz enerji kaynaklarına dönüşümünü ve bunun zorunlu olarak akaryakıta %3 oranında karıştırılarak karbon salınımının azaltılmasını sağlamak.

ATIK YAĞ AVCILARININ GÖREV VE SORUMLULUKLARI:

–          Atık yağların zararları ve geri dönüşümünün önemi konusunda çevre halkını bilinçlendirme çalışmaları yapmak,

–          Atık bitkisel yağların toplama organizasyonlarını genişletmek,

–          Çevre restoranları, atık bitkisel yağlarını gıda zincirinden ne kadar sürede çektiği konusunda denetlemek,

–          Atık yağların zararı ve geri dönüşüm çalışmaları ile ilgili mail zincirini büyütmek,

–          Biyodizelin kullanımının yaygınlaştırılması için ulaşılabilen yetkililerle görüşmek,

–          Medya desteğini artırmak,

–          Anaokulu ve ilköğretim okulu öğrencilerinin bilinçlendirilmesi için öncelikle kendi okullarında olmak üzere bilgilendirme sunumları yapmak,

–          Tüm bölge koordinatörleri ile sürekli iletişim halinde olmak,

–          Yapılan tüm çalışmaları zamanında genel koordinatöre rapor etmek.

Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar

2006-2007 Öğretim Yılından Beri Yapılan Çalışmalar:

  • Okul bünyesinde bulunan yemekhane görevlilerine projelerini anlattılar ve yağların biriktirilmesini talep ettiler.
  • Okul çevresinde bulunan restoranları ziyaret ederek projelerini tanıtıp destek isteyerek yağların biriktirilmesini talep ettiler.
  • ALBİYOBİR (Alternatif Enerji ve Biyodizel Üreticileri Derneği) ile iletişime geçtiler ve alternatif yakıt üretimi konusunda bilgi aldılar.

Projenin yayılması için yapılan çalışmalar:

–      -Hazırlanan veli bülteni ile projelerini velilere duyurdular ve velilerin evlerindeki atık bitkisel yağları okulda toplamalarını istediler.

–      -Ayrıca hazırladıkları basın bülteni ile Başbakan Yardımcısı, Çankaya Belediye Başkanı, Çevre Bakanı, Enerji Bakanını etkinliklere davet ettiler.

–      -Okulumuzda düzenlenen Bilim ve Teknoloji Haftası etkinlikleri kapsamında ALBİYOBİR Derneği genel başkanı ile beraber projede görevli öğrenciler tüm öğrencilere, velilere ve okul personeline sunum yaptılar. Basının da yoğun ilgi gösterdiği bu sunum sayesinde projeyi geniş kitlelere duyurdular.(12 MART 2007)

–      -Proje Biyoyakıt ve Çankaya Eğitim dergilerinde yayımlanarak ulusal medyaya taşındı.

–      Bu duyuruların sonucunda HİLTON ve AKAR International otelleri gönderdikleri yağlar ile projeye destek verdiler.

–      Bilim ve Teknoloji Haftası boyunca okulumuzun fen laboratuvarında yağlar toplandı.

–      Toplanan yaklaşık 150 lt yağ lisanslı toplayıcı araçla biyodizel işleme merkezine gönderildi.

–      Projede çalışan öğrenciler ve rehber öğretmenler de biyodizel işleme merkezine gezi düzenlediler. Bu gezide atık yağlardan biyodizel yapımı sırasında uygulanan tüm işlemleri öğrendiler.

–      Proje öğrencileri, okul laboratuvarında, kimya mühendisi önderliğinde atık yağlardan biyodizel yapım işlemlerini birebir uyguladılar.

  2007-2008 öğretim yılında yapılanlar,

–      Projemiz, ALBİYOBİR, TEMA Vakfı, Türkiye Belediyeler Birliğinin, çeşitli üniversitelerin ve yerel yönetimlerin dahil olduğu “Ulusal Sorumluluk Projesi”ne dönüştü .

–      Ulusal sorumluluk Projesi kapsamında AYA Gitme projesi oluşturuldu.(AYA- Atık Yağ Avcıları Dinlenme ve Eğitim Kampı)

Projenin yayılması için yapılan çalışmalar:

– 4 Ekim 2007 tarihinde Bursa Nilüfer Belediyesi dâhilindeki ortaöğretim öğrencilerine proje hakkında bilgilendirme sunumu yapıldı.

– 2 Kasım 2007 tarihinde Kartal Doğa Koleji öğrencilerine bilgilendirme sunumu yapıldı.

– 30 Kasım 2007 tarihinde Ankara’daki tüm ortaöğretim öğrencilerine yönelik  Atık Bitkisel Yağların Geri Kazanımı ve AYA Gitme Projelerini içeren “Çevresel Problemden Çevresel Avantaja”  paneliyapıldı. Bu panelin katılımcıları Çevre ve Orman Bakanlığı, TEMA Vakfı, Albiyobir ve Büyük Kolej idi. Açılış konuşması İl Milli Eğitim Müdürü Murat Bey Balta tarafından yapıldı. Ayrıca Tarım Orman ve Köy İşleri Komisyon Başkanı Sayın Vahit Kirişçi de panelimize katılarak bizlere destek verdi.

5 Aralık 2007 tarihinde Radyo TRT-1’de Stüdyo Ankara programında proje hakkında bilgi verildi.

-7 Aralık 2007 tarihinde TRT-FM Geceden Sabaha programında proje hakkında bilgi verildi.

-13 Aralık 2007 tarihinde proje öğrencileri, Çevre Yönetimi Genel Md. Yrd. Sayın Aydın YILDIRIMtarafından kabul edildi.

14 Şubat 2008 tarihinde TRT 2 kanalında yayımlanan “Tam Zamanı” programı için okulumuzda proje hakkında çekim yapıldı.

13 Mart 2008 tarihinde okul bünyesindeki tüm bireylere ve okula davet edilen misafirlere atık bitkisel yağlarını daha verimli saklamaları için atık bitkisel yağ toplama kapları dağıtıldı.

-5-6 Nisan 2008 tarihlerinde Sabancı Üniversitesi’nde gerçekleştirilen  “Eğitimde İyi Örnekler 2008” konferansına proje koordinatör öğretmeni davet edildi ve projenin sunumu yapıldı.

-23 Nisan 2008’de ANTARES alışveriş merkezinde AYA standı açıldı ve gelen müşterilere yağ toplama kabı ve atık yağların zararlarını içeren broşür dağıtıldı.

24 Nisan 2008 tarihinde TRT-1’de “Atık Servettir” adlı programa proje koordinatör öğretmeni ve projede çalışan öğrencilerden Neva Erişen konuşmacı olarak katıldılar.

-29 Nisan 2008 tarihinde Kanal A Televizyonu “Kadına Dair” programına Okul Müdürü ve proje koordinatör öğretmeni katılarak proje çalışmalarını ve atık yağların çevreye, insan sağlığına olan zararlarını anlattılar.

– 19 Haziran 2008 dünyaca ünlü Çevre Analisti Lester Brown’la AYA ekibi, Ankara’da Atatürk Evi’nde bir buluşma gerçekleştirmiş ve proje detayları Lester Brown’a sunulmuştur.

– 3-8 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Bolu-Aladağ’da AYA kampı yapıldı. Bu kampa ülke genelindeki okullardan atık bitkisel yağ toplama yarışmasında dereceye giren öğrenciler ve rehber öğretmenleri katıldı. Katılımcı listesi aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

Ankara Büyük Kolej
Adana/Seyhan -Seyhan Ahmet Karabucak İlköğretim Okulu

-Kabasakal İlköğretim Okulu

-Seyhan Kasım Sacide Ener İlköğretim Okulu

– Adana İ.M.K.B İlköğretim Okulu

– Adana Tabibler Odası İlköğretim Okulu

– Seyhan Milli Mensucat İlköğretim Okulu

– Cebesoy İlköğretim Okulu

– Seyhan Ahmet Sapmaz İlköğretim Okulu

– Kanuni İlköğretim Okulu

Afyon -Hacı Ahmet Özsoy İlköğretim Okulu
Aydın/ Söke – Söke Hilmi Fırat Anadolu Lisesi

– Fatma Tüzerra Sağlık Meslek Lisesi

Bursa – Canaydın İlköğretim Okulu

– Bursa Anadolu Lisesi

– Bursa Kemal Coşkunöz Anadolu Teknik Lisesi

İstanbul/Silivri -Piri Mehmet Paşa İlköğretim Okulu

-Nurullah Baldöktü İlköğretim Okulu

(Bunların yanı sıra projeyi çalışan TED İstanbul Koleji yaptığı çalışma ile YRE-Young Reporters for Environment kuruluşunun dünyadan üye olan okullar arasında düzenlediği yarışmada birincilik ödülü aldı.)

–      14 Eylül 2008 Çankaya Belediyesi Çevre Yönetimi, ALBİYOBİR ve Büyük Kolej AYA ekibiAyrancı Organik Pazarında halkı bilgilendirme sunumu yapıldı.

–      Ocak 2009- Volvo Adventure Çevre Projesi yarışmasına başvuruldu.

–      Nisan 2009 Volvo Adventure Çevre Projesi Yarışması 2009 Türkiye Birinciliği elde edildi.

–      5-10 Haziran 2009 tarihleri arasında İsveç’te Türkiye’yi temsilen Dünya finallerine katılındı ve dördüncülük elde edildi.

Proje Sonucu

1- Toplanan yağlar ALBİYOBİR yetkilileri tarafından işlenmek üzere biyodizel üretim tesislerine gönderildi.

Bu yağların bir kısmının biyodizel bile olamayacak kadar toksik madde içerdiği saptandı.  Ulusal Sorumluluk Projesi kapsamında atık yağların gıda zincirinden çekilerek insan sağlığına zarar vermesi önlendi. Ayrıca kanalizasyona dökülmek yerine işleme tesislerine gönderilerek şehir altyapısının zarar görmesi engellendi. Basın duyurusu, veli bülteni ve okulda gerçekleştirilen sunumlar sayesinde çevre halkının bilinçlendirilmesi sağlandı. Toplanan yağların bir kısmı da biyodizel yapılarak ülke ekonomisine geri kazandırıldı.

 

 

Yıllar

 

 

Okullardan Toplanan Yağ

 2008-2009

(Nisan sonuna kadar elde edilen veriler)

 1100 kg Büyük Kolej

 2721 kg Diğer Okullar

 

Yıllar

 

Evlerden Toplanan Yağ

 

2008-2009

 (till April)        

 

          4 tons 754 kg

 

 

Yıllar

 

Türkiye Geneli

Toplanan       Üretilen

Yağ               Biyodizel

 

2005

2006

2007

2008

 

1.858Tons          0

1.700 Tons         0

2.850 Tons        270 Tons

5.600 Tons        350 Tons

2- AYA Gidiyoruz adlı yeni bir proje doğdu. Bu proje kapsamında ülke genelindeki tüm ortaöğretim öğrencilerine yönelik bir yarışma başlatıldı. Bu projeye göre okullardan

*en fazla atık bitkisel yağ toplayan

*en fazla bilgilendirme mesajı atan ya da konuya yönelik sunum yapan

*en fazla atık yağ avcısı arkadaş ya da okul bulan

öğrenciler seçilerek AYA Kampına gönderilmekteler.

“AYA Gidiyoruz”

“ Atık bitkisel yağların geri kazanımı ve alternatif yakıt üretimi ” konulu proje kapsamında tüm Türkiye genelinde ortaöğretim öğrencilerine yönelik geliştirilen bir çevre projesidir.

AYA, Atık Yağ Avcıları Dinlenme ve Eğitim kampıdır.

Bu projeye dahil olmak isteyen okullar şu çalışmaları yapmalıdır:

–          Okul içinde idareci, öğretmen ve projeyi yürütecek öğrencilerden oluşan bir  AYA Gitme komisyonu oluşturulacak ve bu komisyon ALBİYOBİR ve Büyük Koleje yazı ile bildirilecek.

–          Okul, bu proje için bir koordinatör öğretmen belirleyecek.

–          Projede görevli öğrenciler “Atık Bitkisel Yağların Geri Kazanımı ve Alternatif Yakıt Üretimi”  konulu bir seminer düzenleyerek atık bitkisel yağların zararlarını ve neden toplanması gerektiğini kendi okulları bünyesindeki tüm birimlere duyuracak.

–          Duyuru sonrası gönüllü Atık Yağ Avcıları sayısı çoğaltılacak.

–          Bu seminer sonrası okulda “Atık Bitkisel Yağ Toplama” kampanyası başlatılacak.

–          Bu seminer ve kampanya sonrasında “AYA Gidiyoruz” projesine katılacak ve ödül almaya hak kazanacak öğrenci adayları belirlenecek.

Bir öğrencinin AYA Kampı projesinde ödülü kazanması:

–          Topladığı atık bitkisel yağ miktarına

–          Konuyla ilgili gönderdiği bilgilendirme mesajı sayısına

–          Konuya yönelik yaptığı sunumlara

–          Topladığı ATIK YAĞ AVCISI arkadaş sayısına

–          Bilgilendirdiği kardeş okul sayısına

bağlıdır.

Okullardaki AYA Gitme komisyonu bu kriterleri yerine getiren öğrencilerinden 5 tanesini belirleyecek ve koordinatör öğretmenlerinin de adının yer aldığı bu listeyi Ankara Büyük Kolejdeki AYA komisyonuna yazı ile bildirecektir. Bu komisyon, okullarda yapılan çalışmaları denetledikten sonra, başvuran okullar ve öğrenciler arasından seçim yapacak,  50 kişilik AYA Kampı ekibini belirleyecek ve komisyonun kararı, ilgili okullara yazı ile bildirilecektir.